รวมเครื่องรางของขลังทุกทิศทั่วไทย

(https://static.thairath.co.th/media/dFQROr7oWzulq5Fa6rMjOe650tGvdno5yzHs7hRgyjEH0SDiHFIroHSIzpKYvgy7tXz.webp)

หนังสือพระเครื่องเมืองสุพรรณ มนัส โอภากุล เขียนถึงพระพิมพ์ดินเผาที่พบในกรุวัดบ้านกร่าง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี ที่เรียกรวมๆกันว่าพระขุนแผน เท่าที่รวบรวมได้ เริ่มที่ขุนแผนพิมพ์ห้าเหลี่ยมอกใหญ่ พิมพ์ห้าเหลี่ยมอกเล็ก พิมพ์ทรงพลใหญ่ ฯลฯ

แต่พอมาถึงพิมพ์พระประธาน ซึ่งมีสองแม่พิมพ์ พิมพ์พระประธานหน้าแก่ พิมพ์พระประธานหน้าหนุ่ม นักเลงพระรุ่นเก่า เรียกกันมาแต่ดั้งเดิมว่า "พลาย" ตามด้วย พลายพิมพ์ซุ้มประตู พลายพิมพ์ใบมะยม พลายพิมพ์ใบพุทรา...และอีกหลายๆพลาย ซึ่งเรียกชื่อรวมว่า "พลายเดี่ยว"

ที่เรียกพลายเดี่ยว เพราะมีองค์พระองค์เดียว เมื่อมีองค์พระสององค์คู่ด้วย จึงต้องเรียก "พลายคู่" เท่าที่คุณมนัสหาพระมาถ่ายภาพให้ดูได้ พิมพ์พลายคู่มี 14 พิมพ์

พระกรุบ้านกร่าง อยู่ไม่ไกลอนุสรณ์ดอนเจดีย์ พื้นที่ที่สองพระองค์ทำยุทธหัตถีชนะพม่า มีพิมพ์พลายคู่ จึงเป็นข้อพิจารณาโน้มน้าวให้เชื่อว่า พระชุดบ้านกร่าง สร้างในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช...เพราะรัชกาลท่านมีพระอนุชาธิราช สมเด็จพระเอกาทศรถ เป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่ 2 ชาวบ้านเรียกสองพระองค์ องค์ดำ องค์ขาว

แต่พระพลายคู่ คนโบราณเรียกตามตำนานขุนช้างขุนแผนว่า "พลายเพชรพลายบัว" คำว่าพลายนำหน้ามาจากชื่อเรียกนี้เอง

ย้อนมาพูดถึง พิมพ์พลายพิมพ์พระประธาน...ซึ่งวงการเห็นว่าเป็นพิมพ์พลายที่ถือว่าเส้นสายลายพิมพ์สง่างามกว่าพิมพ์พลายด้วยกัน จะเป็นด้วยเหตุผลด้านราคา...ต่อมาพลายพิมพ์พระประธานสองแม่พิมพ์ ถูกยกระดับใช้คำนำหน้าว่า "ขุนแผน"

ประเด็นคำเรียกนำหน้า ขุนแผน หรือพลาย ว่ากันด้วยเหตุผล ก็ไม่ลงตัวนัก...เพราะยังมีอีกหลายพิมพ์ที่มีเอกลักษณ์แตกต่าง เช่น พิมพ์ซุ้มเหลือบ พิมพ์ใบไม้ร่วง พิมพ์ซุ้มเถาวัลย์ ก็เรียกกันรื่นปาก "ขุนแผน"

ขอบคุณข้อมูลครับ